O ODPUSTACH

1. Odpust jest to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, zgładzone już co do winy, którego dostępuje wierny odpowiednio usposobiony i pod pewnymi, określonymi warunkami, za pośrednictwem Kościoła, który jako szafarz owoców odkupienia rozdaje i prawomocnie przydziela ze skarbca zasług Chrystusa i świętych.

2. Odpust może uzyskać tylko ochrzczony, wolny od ekskomuniki, będący w stanie łaski uświęcającej przynajmniej pod koniec wypełniania przepisanych czynności. Aby zaś podmiot zdolny do uzyskania odpustów rzeczywiście je uzyskał, powinien mieć przynajmniej ogólną intencję zyskania odpustu oraz wypełnić w określonym czasie i we właściwy sposób nakazane czynności, zgodnie z brzmieniem udzielenia.

3. Do uzyskania odpustu zupełnego wymagane są:

a) wykonanie czynu (dzieła) obdarzonego odpustem,

b) spełnienie trzech warunków: spowiedź sakramentalna, Komunia eucharystyczna, modlitwa w intencjach Ojca Świętego.

Po jednej spowiedzi sakramentalnej można uzyskać wiele odpustów zupełnych. Natomiast po jednej Komunii eucharystycznej i po jednej modlitwie w intencjach Ojca Świętego zyskuje się tylko jeden odpust zupełny. Te trzy warunki można spełnić wiele dni przed lub po wypełnieniu czynu odpustowego. Wypada jednak, by Komunia eucharystyczna i modlitwa w intencjach Ojca Świętego spełnione były w dniu odpustu. Modlitwą w intencjach Ojca Świętego może być recytacja Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo.

c) wykluczenie przywiązania do wszelkiego grzechu, nawet lekkiego.

4. Każdy wierny może zyskiwać odpusty czy to cząstkowe, czy zupełne albo dla siebie, albo ofiarowywać za zmarłych na sposób wstawiennictwa.

5. Odpust jest częściowy albo zupełny, zależnie od tego, czy uwalnia od kary doczesnej należnej za grzechy w części lub całości.

6. Odpust zupełny można uzyskać tylko jeden raz w ciągu dnia. Drugi raz można uzyskać odpust zupełny tego samego dnia w godzinę śmierci.

7. Ilekroć do zyskania odpustu przepisane jest nawiedzenie kościoła lub kaplicy, wów- czas należy tam odmówić pobożnie modlitwę Ojcze nasz i Wierzę w Boga.

8. Osobom, które są prawnie przeszkodzone i dlatego nie są w stanie spełnić tego, co jest nakazane do uzyskania odpustu, spowiednicy mogą dokonać zamiany zarówno przepisanego czynu (dzieła) odpustowego, jak i warunków zwykłych.

9. Oprócz najwyższej władzy kościelnej, tylko ci mogą udzielać odpustów, którym tę władzę przyznaje prawo albo udziela jej Biskup Rzymski. Żadna władza, poza Biskupem Rzymskim, nie może przekazywać innym władzy udzielania odpustów, chyba że zostało to jej wyraźnie przyznane przez Stolicę Apostolską.

 

WYKAZ ODPUSTÓW ZUPEŁNYCH

I. Odpusty, które można zyskiwać codziennie

1. Za pobożne odmówienie cząstki Różańca Świętego, w sposób ciągły, z rozważaniem tajemnic różańcowych, w kościele albo w kaplicy, albo rodzinie, albo we wspólnociezakonnej, we wspólnocie wiernych, zwłaszcza gdy wiele osób gromadzi się w jakimś szlachetnym celu.

2. Za czytanie Pisma Świętego z czcią należną Słowu Bożemu i na sposób lektury duchowej przynajmniej przez pół godziny z tekstu zatwierdzonego przez władzę kościelną. Kto nie może czytać osobiście, wystarczy, gdy słucha czytającego nawet przez środki audiowizualne.

3. Za nawiedzenie i adorowanie Najświętszego Sakramentu przez pół godziny.

4. Za pobożne odprawienie Drogi Krzyżowej - przed stacjami prawnie erygowanymi - połączone z rozważaniem Męki i Śmierci Chrystusa - i przechodzeniem od stacji do stacji; w publicznym odprawianiu wystarczy przechodzenie prowadzącego. Prawnie przeszkodzeni mogą przez kwadrans czytać i rozważać Mękę Pańską.

5. Za pobożnie odmówienie Koronki do Miłosierdzia Bożego w kościele lub kaplicy wobec Najświętszego Sakramentu publicznie wystawionego lub przechowywanego w tabernakulum. Jeżeli wierny z powodu choroby lub innej słusznej racji nie może wyjść z domu, ale odmówi Koronkę do Miłosierdzia Bożego z ufnością i z pragnieniem miłosierdzia dla siebie oraz gotowością okazania go innym, pod zwykłymi warunkami również zyskuje odpust zupełny (Dekret Penitencjarii Apostolskiej z 12.01.2002 r. dotyczy całego terytorium Polski).

 

II. Odpusty, które można zyskiwać w ciągu roku

6. W Nowy Rok (1 stycznia): za pobożny udział w śpiewie lub recytacji w kościele lub kaplicy hymnu O Stworzycielu, Duchu przyjdź.

7. W każdy piątek Wielkiego Postu: za odmówienie przed obrazem Jezusa ukrzyżowanego po przyjęciu Komunii świętej modlitwy "Oto ja, o dobry i najsłodszy Jezu".

8. W okresie Wielkiego Postu: za udział w nabożeństwie Gorzkich Żali w jakimkolwiek kościele lub kaplicy na terenie Polski wierny zyskuje odpust zupełny raz w tygodniu w okresie Wielkiego Postu.

9. W Wielki Czwartek: za pobożne odmówienie hymnu Przed tak wielkim Sakramentem podczas uroczystej repozycji Najświętszego Sakramentu po Mszy Świętej Wieczerzy Pańskiej.

10. W Wielki Piątek: za pobożne uczestniczenie w liturgii Wielkiego Piątku połączone z adoracją Krzyża.

11. W Wielką Sobotę: za odnowienie w czasie liturgii Wigilii Paschalnej przyrzeczeń chrzcielnych.

12. W II Niedzielę Wielkanocną, czyli Miłosierdzia Bożego:

a. Udziela się odpustu zupełnego na zwykłych warunkach (spowiedź sakramentalna, Komunia eucharystyczna, modlitwa w intencjach papieskich) wiernemu, który w II Niedzielę Wielkanocną, czyli Miłosierdzia Bożego, w jakimkolwiek kościele lub kaplicy, z sercem całkowicie wolnym od wszelkiego przywiązania do jakiegokolwiek grzechu, choćby powszedniego, weźmie udział w pobożnych praktykach spełnianych ku czci Bożego Miłosierdzia albo przynajmniej odmówi przed Najświętszym Sakramentem Eucharystii, wystawionym publicznie lub ukrytym w tabernakulum modlitwy Ojcze nasz i Wierzę, dodając pobożne wezwanie do Pana Jezusa Miłosiernego, np. Jezu Miłosierny, ufam Tobie (Dekret Penitencjarii Apostolskiej z 29.06.2002 r.).

b. Ponadto marynarze, którzy wykonują swoje obowiązki na niezmierzonych obszarach mórz; niezliczeni bracia, których tragedie wojenne, wydarzenia polityczne, uciążliwe warunki naturalne i inne podobne przyczyny zmusiły do opuszczenia rodzinnej ziemi; chorzy i ich opiekunowie oraz ci wszyscy, którzy z uzasadnionej przyczyny nie mogą opuścić domów lub wykonują pilnie potrzebne zadania dla dobra społeczności, mogą uzyskać odpust zupełny w Niedzielę Miłosierdzia Bożego, jeśli wyrzekając się całkowicie jakiegokolwiek grzechu, jak to zostało powiedziane powyżej, i z zamiarem spełnienia - gdy tylko będzie to możliwe - trzech zwykłych warunków, odmówią przed świętym wizerunkiem naszego Pana Jezusa Miłosiernego modlitwę Ojcze nasz i Wierzę, dodając pobożne wezwanie do Pana Jezusa Miłosiernego, np. Jezu Miłosierny, ufam Tobie.

c. Gdyby nawet to nie było możliwe, tego samego dnia będą mogli uzyskać odpust zupełny ci, którzy duchowo zjednoczą się z wiernymi, spełniającymi w zwyczajny spo- sób przepisane praktyki w celu otrzymania odpustu, i ofiarują Miłosiernemu Bogu modlitwę, a wraz z nią cierpienia spowodowane chorobą i trudy swojego życia, podejmując zarazem postanowienie, że spełnią oni trzy przepisane warunki uzyskania odpustu zupełnego, gdy tylko będzie to możliwe.

13. W uroczystość Zesłania Ducha Świętego: za pobożny udział w śpiewie lub recytacji w kościele lub kaplicy hymnu "O, Stworzycielu Duchu, przyjdź".

14. W uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej: za udział w uroczystej procesji eucharystycznej prowadzonej w kościele czy poza nim.

15. W uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa: za publiczne odmówienie Aktu wynagrodzenia Najświętszemu Sercu Pana Jezusa: "O, Jezu Najsłodszy, któremu za miłość bez granic".

16. W uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła: za użycie przedmiotu religijnego (np. krzyżyka, różańca, medalika), poświęconego przez papieża lub biskupa, i odmówienie wyznania wiary zatwierdzonego przez Kościół.

17. W uroczystość Chrystusa Króla: za publiczne odmówienie Aktu poświęcenia rodzaju ludzkiego Najświętszemu Sercu Pana Jezusa: "O, Jezu Najsłodszy, Odkupicielu rodzaju ludzkiego".

18. W Stary Rok (31 grudnia): za pobożny udział w śpiewie lub recytacji w kościele lub kaplicy hymnu "Ciebie Boga wysławiamy", w celu okazania wdzięczności za łaski minionego roku.

19. W dniu Pierwszej Komunii świętej: za przystąpienie do Pierwszej Komunii świętej lub pobożny udział w uroczystości pierwszokomunijnej.

20. W dniu prymicji kapłańskich: prymicjant zyskuje odpust zupełny za celebrowanie mszy świętej prymicyjnej z ludem w wyznaczonym dniu i wierny za uczestniczenie w takiej mszy świętej prymicyjnej.

21. W dniu zakończenia Kongresu Eucharystycznego: za pobożny udział w uroczystym zakończeniu Kongresu Eucharystycznego.

22. W czasie misji parafialnych: za udział w kilku kazaniach misyjnych, łącznie z udziałem w uroczystym zakończeniu misji.

23. Za udział w ćwiczeniach duchowych trwających przynajmniej pełne 3 dni.

24. W Tygodniu Modlitw o Jedność Chrześcijan: za podjęcie jakichś funkcji w Tygodniu Modlitw o Jedność Chrześcijan oraz za wzięcie udziału w zakończeniu Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan.

25. Za pobożny udział w modlitwie różańcowej prowadzonej przez papieża i transmitowanej przez radio lub telewizję.

26. Za pobożne łączenie się przez pośrednictwo radia czy telewizji z nabożeństwem Drogi Krzyżowej odprawianej przez Ojca Świętego.

27. Za pobożne odmówienie hymnu Akathistos lub Oficium Paraclisis - w kościele albo w kaplicy, albo w rodzinie, we wspólnocie zakonnej, we wspólnocie wiernych, zwłaszcza gdy wiele osób gromadzi się w jakimś szlachetnym celu, przy czym wystarczy odmówić pewną część hymnu Akathistos bez przerywania zgodnie z prawomocnym zwyczajem.

28. Odpust zupełny uzyskują członkowie rodziny, którzy po raz pierwszy poświęcają się Najświętszemu Sercu Jezusowemu lub Świętej Rodzinie podczas specjalnego obrzędu - jeżeli to możliwe - z udziałem kapłana lub diakona i pobożnie odmówią modlitwę zaaprobowaną przez Kościół przed wizerunkiem Najświętszego Serca Pana Jezusa lub Świętej Rodziny.

29. Kto pobożnie uczestniczy każdego dnia w nabożeństwach ustanowionych do osią- gnięcia celów religijnych (np. w Tygodniu Modlitw o Powołania Kapłańskie i Zakonne, w Tygodniu Misyjnym, w Tygodniu Modlitw za Młodzież, w Dniu Chorych) uzyskuje odpust zupełny.

30. W czasie wizytacji kanonicznej: jednorazowo odpust zupełny za udział w liturgii świętej, której przewodniczy wizytator.

 

III. Odpusty zyskiwane za nawiedzenie kościoła lub kaplicy

Podczas nawiedzenia kościoła lub kaplicy w każdym wypadku należy pobożnie odmówić Ojcze nasz i Wierzę. Jeżeli nawiedzenie przepisane jest w określonym dniu, wówczas można to uczynić od południa dnia poprzedniego do północy oznaczonego dnia.

31. Za nawiedzenie kościoła parafialnego:

a) w uroczystość tytułu kościoła parafialnego

b) 2 sierpnia (odpust Porcjunkuli)

32. Za nawiedzenie kościoła lub kaplicy w dniu Wspomnienia Wszystkich Wiernych Zmarłych (2 listopada). Za zgodą ordynariusza odpust ten może być przeniesiony na niedzielę poprzednią lub następną lub na uroczystość Wszystkich Świętych. Odpust ten można ofiarować tylko za zmarłych.

33. Za pobożne nawiedzenie cmentarza w dniach 1-8 listopada połączone z modlitwą, choćby myślą, za zmarłych. Odpust ten można ofiarować tylko za zmarłych.

34. Za pobożne nawiedzenie kościoła lub ołtarza w dniu jego poświęcenia (dedykacji).

35. Za nawiedzenie kościoła lub kaplicy Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego w dniu poświęconym ich założycielowi.

36. Za pobożne nawiedzenie kościołów lub kaplic, w których obchodzone są uroczystości ku czci nowych Świętych lub Błogosławionych w ciągu roku, w celu pogłębienia czci i pobożności wobec nich, wierny uzyskuje jednorazowo odpust zupełny.

37. Za pobożne nawiedzenie kościoła, w którym odbywa się synod diecezjalny można uzyskać jednorazowo odpust zupełny.

38. Za nawiedzenie kościoła katedralnego:

a) w uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła (29 czerwca),

b) w uroczystość tytułu kościoła katedralnego,

c) w święto Katedry św. Piotra Apostoła (22 lutego),

d) w dniu poświęcenia arcybazyliki Najświętszego Zbawiciela (czyli bazyliki na Latera- nie) (9 listopada),

e) 2 sierpnia (odpust Porcjunkuli).

39. Za nawiedzenie sanktuarium diecezjalnego lub narodowego lub międzynarodowego ustanowionego przez kompetentną władzę:

a) w uroczystość tytułu tego sanktuarium,

b) raz w roku w dniu wybranym przez wiernego,

c) ilekroć wierny bierze udział w zbiorowej pielgrzymce.

40. Z a nawiedzenie bazyliki mniejszej:

a) w uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła,

b) w uroczystość tytułu bazyliki mniejszej,

c) 2 sierpnia (odpust Porcjunkuli),

d) raz w roku w dniu wybranym przez wiernego.

41. Za nawiedzenie jednej z czterech bazylik patriarchalnych w Rzymie w czasie pielgrzymki zbiorowej lub jeśli indywidualnie, to ze wzbudzeniem aktu synowskiego poddania papieżowi.

42. Za nawiedzenie kościoła stacyjnego w Rzymie połączonego z pobożnym udziałem w nabożeństwie stacyjnym.

 

IV. Odpusty, które można zyskiwać w rocznice

43. W rocznicę swojego chrztu: za odmówienie przyrzeczeń chrzcielnych według formuły zatwierdzonej przez Kościół.

44. W jubileusz 25-lecia, 50-lecia, 60-lecia i 70-lecia kapłaństwa: za odnowienie wobec Boga postanowienia wiernego wypełniania obowiązków swego powołania oraz wierni za pobożny udział w uroczystej mszy świętej jubileuszowej.

45. W jubileusz 25-lecia, 40-lecia i 50-lecia święceń biskupich: za odnowienie wobec Boga postanowienia wiernego wypełniania obowiązków swego stanu oraz wierni za pobożny udział w uroczystej mszy świętej jubileuszowej.

 

V. Odpusty połączone z błogosławieństwem

46. Za pobożne przyjęcie błogosławieństwa papieskiego udzielonego przez Ojca Świętego Urbi et orbi choćby przez radio lub telewizję, byleby wierny uważnie śledził sam ryt błogosławieństwa.

47. Za pobożne przyjęcie błogosławieństwa pasterskiego udzielonego przez biskupa diecezjalnego swoim wiernym. Biskup diecezjalny ma władzę udzielania błogosławieństwa papieskiego z odpustem zupełnym, według przepisanej formuły, trzy razy w roku, w święta uroczyste przez siebie określone.

48. Kapłan, który udziela sakramentów świętych wiernemu zagrożonemu śmiercią, powinien mu udzielić błogosławieństwa apostolskiego z odpustem zupełnym. Jeżeli nie ma kapłana, który by w godzinę śmierci udzielił sakramentów i błogosławieństwa papieskiego obdarzonego odpustem zupełnym, Kościół udziela wiernemu należycie usposobionemu odpustu zupełnego, "o ile wierny za życia miał zwyczaj stale odmawiania jakichkolwiek modlitw". W tym wypadku Kościół uzupełnia trzy warunki uzyskania odpustu zupełnego. Przy uzyskaniu tego odpustu chwalebną rzeczą jest posłużenie się krucyfiksem lub krzyżem. Odpust w godzinę śmierci wierny może uzyskać, chociażby w tym dniu już zyskał odpust zupełny.